czwartek, 4 sierpnia 2016

Chińskie przedsiębiorstwa państwowe: Partia ma zawsze rację !

Caixin donosi, że jedna z czołowych firm państwowych działających w przemyśle stalowym, notowana na giełdzie w Shenzhen Xinxing Ductile Iron Pipes, w niedzielę 31 lipca poinformowała władze giełdy o zmianach w swoim statucie. Zmiany dotyczą roli zakładowej komórki partyjnej w procesie podejmowania decyzji. W obecnym brzmieniu regulacji nałożono na kierownictwo spółki obowiązek „konsultowania” wszystkich „ważniejszych” decyzji z przewodniczącym komitetu zakładowego KPCh. Zapisy precyzują, że komórka partyjna ma obowiązek uczestniczenia w podejmowaniu decyzji dotyczących zawierania i rozwiązywania umów o pracę oraz przy zmianach na stanowiskach. Regulacje nie podają jednak żadnej definicji mogącej pomóc w odróżnieniu decyzji „ważniejszych” od tych mniej ważnych, co otwiera pole do problemów interpretacyjnych i w praktyce potrzebę uzyskiwania aprobaty partyjnej dla każdej decyzji zarządu.

Xinxing Ductile Iron Pipes należy do rządowego holdingu Xinxing Cathay International Group, który w 2016 r. został umieszczony na 318 miejscu zestawienia 500 największych firm świata magazynu Forbes. Sam Xinxing Ductile zadebiutował na giełdzie w Shenzhen w 1997 r., siedem razy figurował w rankingu „50 najbardziej obiecujących firm chińskich” i jest składnikiem giełdowych wskaźników.

Zaraz po dokonaniu zmian statutowych, 2 sierpnia br. ogłoszono plan połączenia holdingu Xinxing Cathay International Group z innym państwowym kolosem przemysłu ciężkiego: China No.1 Heavy-Duty Machinery Group.

Charakter zmian wskazuje na to, że rządowe plany restrukturyzacyjne w przemyśle stalowym napotykają znaczny opór we władzach państwowych spółek. Dla zapewnienia wdrażania w życie rządowych decyzji, władze w Pekinie zaczynają w coraz większym stopniu używać zakładowych komórek partyjnych, które zgodnie z wytycznymi istnieją w każdym kontrolowanym przez państwo przedsiębiorstwie. Sugeruje to chęć powrotu do części praktyk sprzed reform lat osiemdziesiątych, kiedy to kierownicy komórek partyjnych mogli zmienić każdą decyzję zarządu.

Przypadek Xinxing Ductile Iron Pipes nie jest pierwszym tego typu i stanowi potwierdzenie niebezpiecznego dla reform instytucjonalnych w przedsiębiorstwach państwowych trendu. W ostatnich miesiącach podobnych zmian statutowych dokonały trzy inne ważne przedsiębiorstwa państwowe, w tym produkująca samochody FAW Group Corporation. Zmiany te zostały zapoczątkowane instrukcją wydaną w zeszłym roku przez Komitet Centralny KPCh domagającą się od władz zakładowych komórek partyjnych „zademonstrowania mocnego przywództwa”.

Kadencja prezydenta Xi Jinping zaznaczyła się energicznymi działaniami mającymi na celu podniesienie dyscypliny wśród urzędników partyjnych i państwowych, zwiększenie kompetencji i nadzoru władz centralnych nad lokalnymi oraz efektywniejszy nadzór aparatu partyjnego nad instytucjami państwowym. Działania te nieuchronnie przywołują skojarzenia z przeszłością, zwłaszcza że związana z tym jest konsolidacja władzy przez stosunkowo niewielka grupę osób w stopniu od dawna w Chinach nie praktykowanym. Sentymentalne odwoływanie się do rewolucyjnej przeszłości i szeroko nagłaśniana w mediach państwowych kampania antykorupcyjna znajdują podatny grunt w społeczeństwie, które widzi w tych praktykach próbę zaradzenia bolączkom i problemom współczesnych Chin i odnosi się do nich na ogół pozytywnie. Jak jednak często w takich sytuacjach bywa, lekarstwo może okazać się po pewnym czasie gorsze od choroby.

Reforma przedsiębiorstw państwowych polegała do tej pory, przynajmniej w sferze regulacyjnej, na odchodzeniu od modelu zarządzania spółkami z zewnątrz i wzorowanie się na zachodnich rozwiązaniach prawnych i instytucjonalnych postulujących większą ochronę praw udziałowców i inwestorów, transparentność podejmowania decyzji w tym wyborów władz spółki, nadzór rady nad działalnością zarządu z równoczesnym klarownym rozdziałem ich kompetencji.

Reformy te w chwili obecnej dalekie są od zadowalającego spełnienia któregokolwiek z wymienionych wyżej postulatów, ale pierwsze kroki w tym kierunku zostały uczynione. Monopolistyczna pozycja rynkowa państwowych podmiotów, nadużywanie przez nich swoich politycznych powiązań, nadmierne i często bezpłatne korzystanie z zasobów publicznych, korupcja czy handel stanowiskami, nie są zjawiskami łatwymi do szybkiego rozwiązania bez stanowczej i systematycznej kontynuacji reform instytucjonalnych. Decyzje władz w Pekinie dołączające do agendy reform postulat zwiększenia kontroli nad zarządami spółek przez struktury partyjne to nie tylko krok wstecz, ale wręcz zaprzeczenie całej logiki reform.

Być może nadszedł również czas żeby firmy rozmaitych państw borykających się z problemami gospodarczymi, widzące w atrakcyjnych ofertach chińskich przedsiębiorstw państwowych deskę ratunku, zaczęły uwzględniać w swoich negocjacjach stanowisko zakładowych władz partyjnych.

Brak komentarzy :

Prześlij komentarz